Gebouwen

Bavel

Kerk
De bijna 400 jaar oude kerk was te klein geworden en pastoor Leyten besloot tot de bouw van een nieuwe kerk.
Naar een ontwerp van architect J.Langelaar, een leerling van de beroemde Pierre Cuypers, werd na de eerste steenlegging op 6 april 1886 begonnen met de bouw van de huidige neogotische kerk.
Op 23 mei 1887 werd het voor die tijd zeer moderne kerkgebouw geconsacreerd door de vroegere pastoor en inmiddels tot bisschop gewijde Mgr.Leyten.
De oude 15e eeuwse parochiekerk werd in het jaar daarop afgebroken.
Van de vrijgekomen stenen werden muurtjes rondom het kerkhof opgemetseld. Midden op dit kerkhof, op de plaats waar eens de kerktoren stond, verrees een klein dodenhuisje.
De oude Brigidaklok uit 1463 is na de bouw van de nieuwe kerk in de toren gehangen.

In onze parochie aan de Roosbergseweg staat een Mariakapel, welke in 1951 tijdens een kampweek is gebouwd door het Brabants studentengilde.
In de kapel staat een houten beeld, dat gemaakt is door priester/beeldhouwer Omer Chielliet

Naar begin

Ulvenhout

De Sint-Laurentiuskerk van Ulvenhout

Geschiedenis in het kort
Tot 1792 hadden de parochianen een gastvrij onderdak gevonden in een “kerkschuere” bij het slotje Grimhuysen in Ulvenhout. Toen in 1780 grote herstelwerkzaamheden nodig waren werd een nieuwe kerkschuur gebouwd die op 26 januari 1792 werd ingewijd. Resten van de oude Grimhuysen schuur bevinden zich nog in de tuin van de pastorie. Doordat de gebouwen rond de eeuwwisseling van 1900 volstrekt niet meer aan de eisen van de tijd voldeden werd besloten een nieuwe kerk te bouwen.

In april 1903 gaat de eerste spa in de grond voor de bouw van de huidige kerk, naar een ontwerp van architect Cornelis van Hoof, en op 25 juni van dat jaar wordt de eerste steen gelegd door bouwpastoor Fick. Op 25 juli 1904 wordt door bisschop Mgr. P. Leijten de kerk gewijd. Door deze kerkwijding werd het gebouw aan profaan gebruik ontrokken en aan God toegewijd.

Het bovenstaande leert ons dat de Laurentius kerk in 2004 haar honderd jarig bestaan heeft gevierd. Ter gelegenheid hiervan is door de Heemkundekring Paulus van Daesdonck Nieuw-Ginneken een boekje uitgegeven “Sint Laurentiuskerk Ulvenhout 1904-2004”. In dit boekje wordt ingegaan op vele facetten van het kerkgebouw en zijn gebruikers. Voor diegene die graag meer willen weten over het mooiste gebouw van Ulvenhout is dit boekje voor € 3,- te koop.
Op de volgende adressen zolang de voorraad strekt:elke woensdag van 14.00 tot 16.00 uur in het museum van Paulus van Daesdonckelke doordeweekse dag op het parochiesecretariaat van 10.00 tot 12.00 uur

De invloed van enkele pastoors op de kerk

Pastoor Fick (1902-1914)
Op 25 juni 1903 wordt de eerste steen gelegd door Bouwpastoor Fick, daartoe gemachtigd door de Bisschop. Op 25 juli 2004 droeg de pastoor de eerste Heilige Mis op. Eeen week hierna installeerde de pastoor de kruisweg, gemaakt door de Vlaamse schilder Honoré Verwilghen uit Gent.
Het grootaltaar, gehouwen uit een wit sedimentgesteente, was vrijwel geheel door pastoor
Fick zelf betaald. Bescheiden liet de inscriptie lezen dat het een geschenk was van pastoor en parochie.

Pastoor Joosen (1914-1919)
Tijdens de korte periode van vijf jaar, met daarin de eerste wereldoorlog, dat hij pastoor was is vooral aan de zes dubbelramen in de zogeheten transepten, de dwarsbeuken, gewerkt. Deze ramen zijn in de jaren zestig van de vorige eeuw verwijderd en met het 100-jarig bestaan weer teruggeplaatst.

Pastoor Vermunt (1919-1958)
De eerste jaren na 1904 was er nog niet veel geld voor versieringen maar pastoor Vermunt wist nadat hij aantrad diverse potjes met geld te vinden. Het grootste karwei en de hoogste uitgaven post na de inwijding was de beschildering van de kerkwanden, de gewelven en de zuilen met een veelheid aan kleuren. Een karwei dat twee jaar in beslag nam tussen 1927 en 1929. Liefst 24.000 gulden kostte dat. Gelukkig had de familie van de pastoor de steigers geleverd. Daarnaast zorgde hij voor een prachtig geschilderde kruisweg en gebrandschilderde ramen. Tijdens de rest van zijn periode heeft de kerk geen grote veranderingen meer ondergaan. Dit mede door de economische crisis, de tweede wereldoorlog en de wederopbouw.

Pastoor Eppings (1958-1976)
In 1962 werd door pastoor Eppings een definitief verzoek tot complete renovatie van de kerk ingediend bij het bisdom. Deze vernieuwingsdrang kwam voort uit datgene wat toen binnen de Rooms Katholieke kerk leefde. Pastoor Eppings liep hiermee vooruit op datgene wat centraal ston tijdens het Vaticaans Concilie (1962-1965).
Pastoor Eppings had de menig dat de scheiding tussen priesters en leken niet meer kon.
Afstandscheppende zaken zoals preekstoel en de priester die met de rug naar zijn gelovigen staat moesten verdwijnen. Als eerste liet hij daartoe de pachtplaatsen bij het altaar vervallen in 1959 en als tweede in 1960 plaatste hij een houten altaar plaatsen op ongeveer de huidige plaats. Zijn verzoek aan het Bisdom om een permanent sacramentsaltaar te mogen plaatsen werd gepareerd met het aanbod om dan de hele kerk maar aan te pakken.
Dat liet hij zich geen twee keer zeggen en met architect Alfons Siebers werden de plannen gemaakt die tussen april en november 1963 werden uitgevoerd. Hier ontstond de kerk zoals we heden ten dage kennen.



Huidige situatie
Na de zeer ingrijpende renovatie van 1963 is er niet veel meer gewijzigd. Misschien was het ook wel meer dan genoeg.

In 1996 is de stichting “restauratie kerkgebouwen Galder-Strijbeek-Ulvenhout” opgericht, die tot doel heeft de belangstelling van alle inwoners en bedrijven in onze dorpen te mobiliseren om de kerk, pastorie, kapellen en veldkapellen voor het nageslacht te bewaren. Ter gelegenheid van het honderd jarig bestaan van de kerk heeft de stichting een aantal gebrandschilderde ramen laten restaureren en aangeboden als cadeau aan de kerk.
De stichting is geen parochiële instelling. Een eventuele donatie is niet bedoeld als kerkelijke bijdrage maar als onderhoud van de monumentale gebouwen. (bankreknr: 18.67.200.41)

Op 11 december 2001 is door de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen de kerk en pastorie aangewezen als beschermd rijksmonument. Volgens de staatssecretaris is het kerkcomplex van algemeen belang. De motivatie hiervan was als volgt:
“Het complex heeft cultuurhistorisch belang als toonbeeld van de ontwikkeling van het katholicisme, met name de opeenvolging van schuurkerken en neokerken, die hier tastbaar is vanwege de incorporatie van oudere onderdelen in het huidige complex. Tevens is het architectuurhistorisch waardevol als vertegenwoordiger van het werk van de in Noord-Brabant actieve architect C.F. van Hoof (Tilburg). Het complex heeft ensemblewaarde vanwege de samenhang met de stedenbouwkundige structuur van de dorpskom. Het is uitwendig gaaf bewaard gebleven.

Toekomst
Wat de toekomst brengen zal is natuurlijk moeilijk te voorspellen. Wel is in het kader van het 100-jarig bestaan van de kerk een symposium georganiseerd dat als doel had om te kijken naar de toekomst van de parochie en de kerk. Op het ogenblik wordt deze discussie voortgezet en het is mogelijk dat hier conclusies uit komen die gevolgen hebben voor het kerkgebouw.
Of dit zo is en welke dat dan zouden zijn is op het ogenblik nog te prematuur om daarover iets te kunnen vertellen.

(Bron H.Kokshoorn)
Naar begin

Galder

St. Jacobskapel

Door de bouw van een kapel in de 2e helft van de 15e eeuw ontwikkelde Galder zich geleidelijk aan tot een kapelgehucht. Deze kapel is genoemd naar Sint Jacobus, een van de apostelen en vanouds de patroon van Galder. De inkomsten van de kapel bestonden o.a. uit offers in natura ter waarde van f 50,-, zoals schapen, wol en eikels, Deze werden op St. Jacobusdag door de gelovigen naar de kapel gebracht. In 1824 werd de kapel ingrijpend verbouwd tot school voor ruim 100 kinderen en woning voor de schoolmeester. Aan een van de torenmuren is nog te zien dat de muren bij deze verbouwing werden verlaagd en dat tevens de nokhoogte is teruggebracht. De naaldspits en een stuk van de toren werden afgebroken. De toren werd voorzien van het thans nog bestaande lage tentdak. Pas in 1881 werd de kapel als school ongeschikt verklaard en werd het jaar daarop een aparte openbare school gebouwd in de kom van Galder. In 1934 werd de kapel grondig gerestaureerd, maar de toren is niet tot zijn oorspronkelijke hoogte teruggebracht.

Naar begin

Strijbeek

St. Hubertuskapel

Dit kapelletje werd gebouwd door de gelovigen die te ver van een parochiekerk woonden. De historie gaat terug tot het jaar 1518. De vorige kapel was aanzienlijk groter, namelijk 22 meter lang en 15 meter hoog. Waarom in Strijbeek destijds zo’n omvangrijk Godshuis werd gebouw is waarschijnlijk te herleiden tot het toenmalige – in vergelijking met omliggende dorpen – grote aantal inwoners. De Heilige Hubertus, de eerste bisschop van Luik, is tot op heden de patroon van de jagers. Na een leegstand van meer dan een eeuw (door de inbeslagname van de prins van Oranje) bleken de onderhoudskosten zo hoog geworden, dat in 1872 werd besloten de kapel af te breken. Van de stenen werd het huidige kapelletje gebouwd, waarna het 1979 nog eens is gerestaureerd. In datzelfde jaar werd op St. Hubertusdag, 3 november, het inmiddels uit de nis boven de ingang verdwenen Hubertusbeeld vervangen.


Naar begin

Bavel >